Blog Krewniaki.pl

Wielkanoc (Pascha, Niedziela Wielkanocna) - najstarsze i najważniejsze święto chrześcijańskie upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Tydzień poprzedzający Wielkanoc, nazywany jest Wielkim Tygodniem. Ostatnie trzy doby tego tygodnia: Wielki Czwartek (wieczór), Wielki Piątek, Wielka Sobota i Niedziela Zmartwychwstania znane są jako Triduum Paschalne (Triduum Paschale) - najważniejszym wydarzeniem w roku liturgicznym katolików, którego istotą jest celebracja Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa

Samo słowo Pascha wywodzi się z hebr. paesah, co znaczy omijać, przejść.  I jest wspomnieniem niewoli narodu izraelskiego w Egipcie.

Dlaczego jest świętem ruchomym?

Podczas soboru nicejskiego w 325 roku ustalono, że będzie się ją obchodzić w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca.

Jak obliczyć tę datę? Nic prostszego:)

Algorytm wyznaczania dnia Wielkiejnocy dla lat 1900-2100 jest następujący:
niedziela po pierwszej wiosennej pełni Księżyca, wypadającej W + D dni przed 19 kwietnia, gdzie:
{m,n} - reszta z dzielenia m przez n
r - numer roku
W = {11G - 1, 30} dla kalendarza gregoriańskiego lub W = {11G + 3, 30} dla kalendarza juliańskiego
G = {r, 19} - 1
D = 1 jeśli W = 0 lub (W = 1 i G > 11), inaczej D = 0

Z datą Wielkanocy powiązany jest termin większości ruchomych świąt chrześcijańskich, m.in.: Środa Popielcowa, Wielki Post, Triduum Paschalne, Wniebowstąpienie Pańskie, Zesłanie Ducha Świętego, Boże Ciało

WIELKI CZWARTEK

Msza odprawiana w tym dniu przypomina Ostatnią Wieczerzę, w czasie której Chrystus ofiarował Bogu Ojcu pod postaciami chleba i wina swoje ciało i swoją krew, a następnie dał Apostołom do spożycia oraz nakazał im i ich następcom w kapłaństwie, by czynili to na Jego pamiątkę.

W tym dniu odbywa się rano tylko jedna msza, tzw. Krzyżma świętego, celebrowana w kościele katedralnym przez biskupa i prezbiterów diecezji, podczas której poświęca się oleje chorych, krzyżma świętego (m.in. do bierzmowania,konsekracji świątyni, sakramentu kapłaństwa)oraz olej katechumenów. Nowe oleje zabierane są do parafii, stare pali się. Msza z poświęceniem krzyżma kończy okres Wielkiego Postu.

WIELKI PIĄTEK

Jedyny dzień w roku, w którym nie odprawia się Mszy, gdyż tego dnia Chrystus ofiarował się za grzechy świata

WIELKA SOBOTA

W tym dniu Kościół milczy - jest to czas czuwania przy Grobie Pańskim.

Dawniej przed Liturgią Wigilii Paschalnej niszczono ołtarze i budowano nowe, obecnie ołtarz zostaje obnażony, a kościoły sprzątane.

Tradycyjnie wierni przynoszą w tym dniu w koszach potrawy wielkanocne, aby je poświęcić.

WIGILIA PASCHALNA i NIEDZIELA WIELKANOCNA

To czas świętowania Zmartwychwstania Chrystusa.

Obchody Wigilii rozpoczynają się w nocy poprzedzającej Niedzielę (nie jest ona jednak częścią Soboty, zgodnie z symboliką żydowską, po zachodzi słońca zaczyna się nowy dzień)Rozpoczyna ją poranna msza rezurekcyjna, poprzedzana uroczystym biciem dzwonów, oznajmiających, że Chrystus Zmartwychwstał

W większości kościołów po obchodach Wigilii Paschalnej odbywa się czuwanie do mszy rezurekcyjnej przy Grobie Pańskim.

SYMBOLE i TRADYCJE

1. Jaja

Pisanki -powstają przez rysowanie (dawniej: pisanie) na skorupce gorącym roztopionym woskiem, a następnie zanurzenie jajka w barwniku. Jako narzędzi do pisania używano szpilek, igieł, kozików, szydeł, słomek i drewienek.

- Kraszanki (zwane też malowankami lub byczkami) powstają przez gotowanie jajka w wywarze barwnym, dawniej uzyskiwanym wyłącznie ze składników naturalnych. Używano roślin, które pozwalały na uzyskanie różnych kolorów:

brązowy (rudy): łupiny cebuli

czarny: kora dębu, olchy lub łupiny orzecha włoskiego

żółtozłocisty: kora młodej jabłoni lub kwiat nagietka

fioletowy: płatki kwiatu ciemnej malwy

zielony: pędy młodego żyta lub listki barwinka

różowy: sok z buraka

- Oklejanki (naklejanki) są przyozdobione sitowiem, płatkami bzu, skrawkami kolorowego, błyszczącego papieru, tkaniny itp

- Nalepianki - popularne zwłaszcza w dawnym województwie krakowskiem i w okolicach Łowicza. Powstaje przez ozdabianie skorupki jajka różnobarwnymi wycinankami z papieru

2. Zając Wielkanocny - jeden ze świeckich symboli Wielkanocy. Przynosi prezenty grzecznym dzieciom w pierwszy dzień Świąt Wielkanocnych. Zając Wielkanocny wygląda tak jak normalny zając, tylko że chodzi z koszyczkiem wielkanocnym i rozdaje prezenty. Na małe prezenty wystawia się wielkanocny koszyczek wyścielony słomą lub pociętą na paski serwetką.

3. Święconka

Święconka (w niektórych regionach Polski - święcone) - nazwa pokarmów święconych w Kościele katolickim i prawosławnym w Wielką Sobotę. Święcone oznacza również uroczyste śniadanie wielkanocne.

4. Śmigus-dyngus (znany też jako lany poniedziałek, polewany lub oblewany oraz błędnie lub gwarowo śmingus-dyngus) - zwyczaj, pierwotnie słowiański, a wtórnie związany z Poniedziałkiem Wielkanocnym.

5. Palma wielkanocna

Palma wielkanocna lub zastępująca ją gałązka wierzbowa jest tradycyjnym symbolem Niedzieli Palmowej.

6. Rzeżucha - Rzeżucha (Cardamine L.) - rodzaj roślin zielnych z rodziny kapustowatych. Często wykorzystywana do przyozdabiania potraw i stroików wielkanocnych.

Filed under:
Ciekawostki, Warto wiedzieć od admin