Blog Krewniaki.pl

Obecne zwyczaje związane z pierwszym dniem wiosny, wywodzą się z obchodów etnicznego święta Słowian - Jare. Przypadające na równonoc wiosenną (20/21 marca), trwające nawet od kilku do kilkunastu dni obrzędy miały zapewnić powodzenie i  urodzaj.

Źródło: Wikipedia

Najpowszechniejszym symbolem, który doskonale zachował się do dzisiejszego dnia, jest topienie (lub spalenie) Marzanny. Wierzono bowiem, że zniszczenie kukły przestawiającej boginię śmierci  zakończy zimę i spowoduje nadejście wiosny.

Marzannę wykonywano ze słomy, owijano płótnem, przyozdabiano kolorowymi wstążkami i koralami. Dzisiaj, ze względów praktycznych wykorzystuje się stare, nieużyteczne ubrania.

Po zakończeniu obrzędów symbolizujących przepędzenie zimy, przychodziła kolej na przywitanie i przyjęcie wiosny - na wzgórzach rozpalano ogniska, zbierano witki (wierzbowe i leszczynowe), okadzano ziołami gospodarstwa, a w niektórych regionach urządzano barwne pochody zwierząt i ludzi przebranych za zwierzęta.

Ciekawostki:

• w 1420 r. Synod Poznański nakazał zaprzestania tego starosłowiańskiego zwyczaju, jednak tradycja okazała się silniejsza
• na przełomie XVII i XVIII w. próbowano obrzęd topienia Marzanny zastąpić zrzucaniem z wieży kościelnej kukły Judasza (w środę przed Wielkanocą), co jednak zakończyło się niepowodzeniem
• przesądy związane z topieniem Marzanny:

1. nie wolno dotykać pływającej w  wodzie kukły (groziło uschnięciem ręki)
2. w drodze powrotnej, nie można obracać się za siebie, gdyż może to spowodować chorobę
3. potknięcie lub upadek groziło śmiercią w najbliższym roku

Wagary

Najmłodszym zwyczajem związanym z Pierwszym Dniem Wiosny, są powszechne wśród uczniów i mniej lubiane wśród nauczycieli, wagary. W ostatnich czasach coraz częściej próbuje się “zalegalizować” ten wiosenny zwyczaj, organizując w tym dniu zajęcia pozaszkolne, np. topienie Marzanny w przyszkolnym parku.

Symbole w przyrodzie:

Bociany

Źródło: Wikipedia

Wiadomo, że ptaki te przylatują do nas na wiosnę, by latem wychować swoje pisklęta (choć zdarzają się przypadki lęgu w październiki i listopadzie - południowa Afryka).

Należą do ptaków, która prawie w ogóle się nie odzywają - jego dolna krtań, narząd głosowy wszystkich ptaków, jest tak uwsteczniona, że nie wydaje dźwięków. A wszystko to w ramach oszczędności - bociany bezdźwięcznie porozumiewają się między sobą doskonale, po co więc tracić energię na zbędne odgłosy. Pewien wyjątek stanowią oczywiście pisklęta, które - sycząc, popiskując, czasami klekocząc napominają się o jedzenie:)

W wielu kulturach (starożytna Grecja, Macedonia, Bułgaria) uznawano, iż pod postacią bociana ukrywają sie ludzie zmarli. W Mołdawii stał się symbolem hodowców winorośli i wytwórców win. W Europie bocian uznawany był za przynoszący szczęście. Arystoteles uważał natomiast, że bociany znikające jesienią, zapadają w głęboki sen.

Bocianie ciekawostki:

• dlaczego bociany nie skracają sobie drogi, przelatując nad Morzem Śródziemnym? Bocianie skrzydła są długie, szerokie i  sztywne. Można je porównać budową i zastosowaniem do lotni. Bociany podróżują wykorzystując ruchy powietrza, dzięki dużej powierzchni  skrzydeł, doskonale “chwytają” powietrzne strumienie.  Nad pustynnymi terenami, gdzie nie brakuje gorącego powietrza powstają tzw. “kominy termiczne” - wiejące pionowo strugi silnego wiatru.  Przy tak korzystnych warunkach, bociany mogą wędrować godzinami, bez konieczności machania skrzydłami, których każde uderzenie ( ze względu na ich wielkość, ciężar i sztywną konstrukcję) to ogromny wydatek energii. Nad wodą trudno o pionowe i tak silne prądy powietrza.  Bociany musiały by więc bez przerwy machać skrzydłami. Tak więc, choć droga nad lądem jest znacznie dłuższa, jest tez zdecydowanie łatwiejsza i mniej energochłonna.
• Tykocin - Europejska Wioska Bociana - wieś o niesamowitych walorach krajobrazowych i ekologicznych, z wybudowaną 12-metrową wieżą “bocianią”, umożliwiającą obserwację tych pięnych ptaków.

Żonkile, krokusy i tulipany..

Wszystkie piękne, pachnące i wszystkie kojarzą się z wiosną.

Oczywiście to nie jedyne rośliny, które symbolizują przyrodę budzącą się do życia. Zakwitają drzewa owocowe, na wierzbach i brzozach pojawiają się liście, na łąkach polne kwiaty.

Czas letni

Omawiając najciekawsze zjawiska okresu wiosennego, nie można nie wspomnieć o zmianie czasu z zimowego na letni. W całej Unii Europejskiej (dyrektywa 2000/84/EC), zegary przestawiamy w ostatnią niedzielę marca (w 2009 przypada 27 marca).  Oczywiście nad zaletami (bezpieczeństwo na drogach, oszczędność oświetlenia) i wadami (dostosowanie zegara biologicznego, systemy informatyczne, komunikacja kolejowa) można by długo polemizować. Głównym założeniem zmiany czasu jest efektywniejsze wykorzystanie światła słonecznego.

Filed under:
Ciekawostki od admin